กลายเป็นภาพสะท้อนอันน่าหดหู่ใจของคนเมืองหลวง เมื่อแลนด์มาร์กประวัติศาสตร์อายุกว่าศตวรรษใจกลางกรุงเทพฯ กำลังถูกลบหายไปจากแผนที่อย่างถาวร ล่าสุดที่ดินเกือบ 20 ไร่ ของอดีตสถานทูตเนเธอร์แลนด์ บริเวณหัวมุมถนนวิทยุตัดซอยต้นสน ซึ่งเครื่องจักรกลได้เริ่มเข้ารื้อถอนและทำลายตัวอาคารโบราณลงแล้ว ท่ามกลางความเสียดายของนักอนุรักษ์ที่ต้องสูญเสียมรดกทางสถาปัตยกรรมชิ้นสำคัญไปอีกหนึ่งแห่ง
สถานที่แห่งนี้เต็มไปด้วยเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านที่เป็นเอกลักษณ์:
- ยุคแรกเริ่ม: เคยเป็นบ้านพักของ นายแพทย์อัลฟองส์ ปัวซ์ แพทย์หลวงชาวฝรั่งเศสในรัชกาลที่ 5
- ยุคเปลี่ยนผ่าน: กลายมาเป็นที่ประทับของพระองค์เจ้าบวรเดช ในปี พ.ศ. 2473 ก่อนจะกลายเป็นฐานที่ตั้งของกองทัพญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
- จุดเริ่มต้นการศึกษา: เคยถูกใช้เป็นพื้นที่ฝึกอาชีพเด็กกำพร้า ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของวิทยาลัยเทคโนโลยีดอนบอสโกในปัจจุบัน
- หน้าประวัติศาสตร์การทูต: ถูกส่งต่อให้รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ในปี พ.ศ. 2492 เพื่อใช้เป็นทำเนียบทูตอันร่มรื่นมานานกว่า 7 ทศวรรษ
สิ่งที่น่าเสียดายที่สุดคือ อาคารสถาปัตยกรรมโคโลเนียลสองชั้นที่โดดเด่นด้วยหอคอยสามชั้น หลังคาจั่วซ้อนระดับ และงานไม้แกะสลักอันวิจิตรบรรจง ซึ่งเคยคว้ารางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น จากสมาคมสถาปนิกสยามฯ เมื่อปี พ.ศ. 2530 แต่ในวันนี้ คุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปะกลับต้องยอมสยบให้แก่ “มูลค่าทางเศรษฐกิจ” ของที่ดิน Freehold ผืนสุดท้ายบนถนนวิทยุ ที่มีมูลค่าซื้อขายคาดการณ์ทะลุ 2.4–2.8 หมื่นล้านบาท
การเริ่มต้นรื้อถอนทำเนียบประวัติศาสตร์แห่งนี้ เกิดขึ้นหลังจากสถานทูตเนเธอร์แลนด์ย้ายไปบ้านใหม่ที่อาคาร Central Park Offices เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา แม้ว่าจนถึงวินาทีนี้จะยังไม่มีการเปิดเผยว่า “กลุ่มทุนยักษ์ใหญ่รายใด” เป็นผู้ชนะการประมูลคว้ากรรมสิทธิ์ที่ดินผืนนี้ไปครอง แต่เสียงเครื่องจักรที่กำลังทุบทำลายวังเก่าในวันนี้ ก็เป็นคำตอบที่ชัดเจนแล้วว่า พื้นที่แห่งความทรงจำกำลังจะถูกแทนที่ด้วยตึกระฟ้าคอนกรีตและโครงการมิกซ์ยูสระดับลักเซอรี่ เหลือทิ้งไว้เพียงความทรงจำในหน้าประวัติศาสตร์ว่าครั้งหนึ่ง… บนถนนวิทยุเคยมีสถาปัตยกรรมอันงดงามเฉิดฉายอยู่ตรงนี้
